Planeta Ziemia
Budowa litosfery
Litosfera, czyli zewnętrzna powłoka Ziemi, obejmuje skorupę ziemską i najwyższą część płaszcza ziemskiego – skalistą, podobnie jak skorupa, ale...
Dlaczego teoria płaskiej Ziemi wciąż ma wyznawców?
Ziemia jest kulą – a dokładniej: spłaszczoną elipsoidą obrotową. Wiemy to od ponad dwóch tysięcy lat, potrafimy to zmierzyć,...
Co znajduje się po drugiej stronie Ziemi? O antypodach, które dzielą planetę na pół
Czy zastanawialiście się, gdzie trafilibyście, gdyby dało się wykopać tunel na wylot przez Ziemię – idealnie pionowo, aż na...
Gdzie na Ziemi zaczyna się nowy dzień?
Na pierwszy rzut oka odpowiedź wydaje się prosta: tam, gdzie jest najbardziej na wschód. W końcu Ziemia obraca się...
Ile waży Ziemia?
Masa Ziemi wynosi w przybliżeniu 5,9722 × 10²⁴ kg, czyli około 5,97 tryliona trylionów kilogramów (5 972 200 000...
Zaginiony ląd – Doggerland
W nie tak bardzo odległej przeszłości geologicznej można było przejść suchą stopą z dzisiejszych terenów kontynentalnej Europy do Wielkiej...
Geoturystyka
Geozagrożenia
Gdy góra ruszyła z miejsca. Osuwisko Frank w Kanadzie
„Góra, która się porusza” Są na świecie miejsca, których nazwy brzmią jak ostrzeżenie. Dla rdzennych mieszkańców dzisiejszej prowincji Alberta...
Flateyri – jak islandzka wioska wygrała z lawinami
Wyobraźcie sobie małą wioskę rybacką, zagubioną na końcu świata. Z jednej strony oblewa ją lodowate morze, a z drugiej...
Organy Wielisławskie – kamienna formacja sprzed 300 milionów lat
To nie opowieść z egzotycznej Islandii czy Hawajów. To historia, która wydarzyła się tu, w Polsce, w Sudetach, około...
Różowe i Białe Tarasy – ósmy cud świata pochłonięty przez wulkan
Jeszcze w XIX wieku uważano je za „ósmy cud świata”. Dziś – nie ma po nich śladu. Różowe i...
Mierzenie siły trzęsień ziemi
Rejestracja drgań sejsmicznych na powierzchni Ziemi dokonywana jest przez urządzenia zwane sejsmografami. Przestrzenne drgania dochodzące do sejsmografu są rejestrowane...
Geozagrożenia: młode ruchy tektoniczne
Polska leży w strefie asejsmicznej, co nie znaczy, że nie obserwujemy ruchów powierzchni ziemi czy słabych wstrząsów tektonicznych. Silniejsze...
Surowce mineralne
Zrozumieć Ziemię
Skarpa warszawska – atrakcje geoturystyczne
Z tego artykułu dowiesz się: Czym jest skarpa warszawska Dominantą w krajobrazie Warszawy jest skarpa doliny Wisły, zwana skarpą...
Skąd w Warszawie bierze się woda, czyli o hydrogeologii stolicy
Z tego artykułu dowiesz się: Hydrogeologia Warszawy W Warszawie, a dokładniej w zachodniej jej części, można wyróżnić trzy główne...
Wzdłuż południowych brzegów jeziora Wigry
Z tego artykułu dowiesz się: W południowo-zachodniej części jeziora Wigry wody wypełniają rynnę polodowcową Zatoki Wigierek i jej naturalnej...
Tektonika płyt litosfery
Od kilkudziesięciu lat geolodzy w zasadzie są zgodni co do tego, że ziemska litosfera jest podzielona na duże, sztywne...
Skarby Złotego Stoku
Złoty Stok, urocze miasteczko przytulone do stoków Gór Złotych, słynie ze starej, jeszcze średniowiecznej, tradycji górnictwa złota. Z tego...
Rozwój świata organicznego
Historia życia na Ziemi to długa opowieść o przetrwaniu, wymieraniu i dostosowywaniu się do wciąż zmieniającego się środowiska, trwająca...
Geologia kosmiczna
Kradzież skał z Księżyca
Brzmi jak fabuła filmu: kilku młodych ludzi wpada na pomysł, by ukraść fragment Księżyca. Tyle że w tej historii...
Gdy Księżyc drży: sejsmiczne tajemnice Srebrnego Globu
Na pierwszy rzut oka Księżyc wygląda jak geologiczny emeryt: spokojny, poszarzały, bez wulkanów, płyt tektonicznych i spektakularnych kataklizmów. Ale...
Największy Układ Słoneczny na Ziemi. Szwedzki projekt w skali 1:20 milionów
Szwedzi od lat słyną z pragmatyzmu i zamiłowania do projektów „zrób to sam”. Jednym z najbardziej spektakularnych przykładów tej...
Minerały i skały
Skarby Złotego Stoku
Złoty Stok, urocze miasteczko przytulone do stoków Gór Złotych, słynie ze starej, jeszcze średniowiecznej, tradycji górnictwa złota. Z tego...
Mołdawity – zielone szkło z kosmicznej katastrofy. Jak meteoryt stworzył jedne z najpiękniejszych kamieni świata
Wygląda trochę jak zastygła kropla zielonego miodu. Ma kolor młodych liści, bywa przejrzysty niczym butelkowe szkło i od dekad...
Ile mamy złota na Ziemi?
Złoto od tysięcy lat działa na ludzi jak magnes. Bywało przyczyną migracji, wojen i fortun budowanych od zera. A...
Życie na Ziemi
Rozwój świata organicznego
Historia życia na Ziemi to długa opowieść o przetrwaniu, wymieraniu i dostosowywaniu się do wciąż zmieniającego się środowiska, trwająca...
Czy człowiek od początku był mięsożercą? Co jedli nasi przodkowie?
Przez większą część historii naszego gatunku nie było lodówek, supermarketów ani aplikacji do liczenia kalorii. Był za to głód...
Jezioro, które wygląda jak obca planeta. W Palau meduzy żyją nad toksyczną otchłanią
Na jednej z niewielkich wysp zachodniego Pacyfiku istnieje jezioro, w którym miliony meduz codziennie „wędrują za słońcem”, a kilkanaście...
Dzieje Ziemi
Pierwsze lasy na Ziemi. Jak drzewa zmieniły naszą planetę 385 milionów lat temu
Jeszcze ponad pół miliarda lat temu na lądach nie było ani jednego drzewa. Nie było też łąk, krzewów ani...
Najstarsza rzeka świata? Historia zapisana w krajobrazie
Rzeki wydają się czymś trwałym – są na mapach, przecinają miasta, tworzą doliny i krajobrazy, które uznajemy za „odwieczne”....
Warszawa pod falami: 340 milionów lat w roli dna morskiego
Choć trudno w to uwierzyć, to przez większość swojej geologicznej historii Warszawa znajdowała się… pod wodą. Od raju trylobitów,...
