Planeta Ziemia
Dlaczego teoria płaskiej Ziemi wciąż ma wyznawców?
Ziemia jest kulą – a dokładniej: spłaszczoną elipsoidą obrotową. Wiemy to od ponad dwóch tysięcy lat, potrafimy to zmierzyć,...
Co znajduje się po drugiej stronie Ziemi? O antypodach, które dzielą planetę na pół
Czy zastanawialiście się, gdzie trafilibyście, gdyby dało się wykopać tunel na wylot przez Ziemię – idealnie pionowo, aż na...
Gdzie na Ziemi zaczyna się nowy dzień?
Na pierwszy rzut oka odpowiedź wydaje się prosta: tam, gdzie jest najbardziej na wschód. W końcu Ziemia obraca się...
Ile waży Ziemia?
Masa Ziemi wynosi w przybliżeniu 5,9722 × 10²⁴ kg, czyli około 5,97 tryliona trylionów kilogramów (5 972 200 000...
Zaginiony ląd – Doggerland
W nie tak bardzo odległej przeszłości geologicznej można było przejść suchą stopą z dzisiejszych terenów kontynentalnej Europy do Wielkiej...
350 milionów lat temu w tropikalnej dżungli na Górnym Śląsku
350 mln lat temu tropikalna puszcza porastała cały obszar Górnego Śląska, który leżał w deltowym ujściu rzeki zalewanym okresowo...
Geozagrożenia
Mierzenie siły trzęsień ziemi
Rejestracja drgań sejsmicznych na powierzchni Ziemi dokonywana jest przez urządzenia zwane sejsmografami. Przestrzenne drgania dochodzące do sejsmografu są rejestrowane...
Geozagrożenia: młode ruchy tektoniczne
Polska leży w strefie asejsmicznej, co nie znaczy, że nie obserwujemy ruchów powierzchni ziemi czy słabych wstrząsów tektonicznych. Silniejsze...
Wybuch wulkanu na wyspie Heimaey na Islandii
W nocy z 22 na 23 stycznia 1973 roku mieszkańcy islandzkiej wyspy Heimaey mieli zaledwie kilka godzin, by opuścić...
„Włosy Pele” – wulkaniczne nici ze szkła
Długie, złociste nitki unoszone przez wiatr nad zboczami Kīlauea wyglądają jak delikatne pasma włosów. W rzeczywistości są cienkimi włóknami...
Erupcje freatopliniańskie – eksplozje, które zmieniają historię
Czym są erupcje freatopliniańskie? Erupcje freatopliniańskie należą do najbardziej spektakularnych i niszczycielskich zjawisk wulkanicznych na Ziemi. Powstają, gdy kwaśna...
Wulkany stożkowe
Wulkany mogą przybierać bardzo różne kształty, a jednym z najbardziej charakterystycznych jest stożek wulkaniczny. Powstaje on wtedy, gdy materiał...
Surowce mineralne
Zrozumieć Ziemię
Skarpa warszawska – atrakcje geoturystyczne
Z tego artykułu dowiesz się: Czym jest skarpa warszawska Dominantą w krajobrazie Warszawy jest skarpa doliny Wisły, zwana skarpą...
Skąd w Warszawie bierze się woda, czyli o hydrogeologii stolicy
Z tego artykułu dowiesz się: Hydrogeologia Warszawy W Warszawie, a dokładniej w zachodniej jej części, można wyróżnić trzy główne...
Wzdłuż południowych brzegów jeziora Wigry
Z tego artykułu dowiesz się: W południowo-zachodniej części jeziora Wigry wody wypełniają rynnę polodowcową Zatoki Wigierek i jej naturalnej...
Tektonika płyt litosfery
Od kilkudziesięciu lat geolodzy w zasadzie są zgodni co do tego, że ziemska litosfera jest podzielona na duże, sztywne...
Skarby Złotego Stoku
Złoty Stok, urocze miasteczko przytulone do stoków Gór Złotych, słynie ze starej, jeszcze średniowiecznej, tradycji górnictwa złota. Z tego...
Rozwój świata organicznego
Historia życia na Ziemi to długa opowieść o przetrwaniu, wymieraniu i dostosowywaniu się do wciąż zmieniającego się środowiska, trwająca...
Geologia kosmiczna
Największy Układ Słoneczny na Ziemi. Szwedzki projekt w skali 1:20 milionów
Szwedzi od lat słyną z pragmatyzmu i zamiłowania do projektów „zrób to sam”. Jednym z najbardziej spektakularnych przykładów tej...
„Ślimaki” z Plutona – czyli jak geologia potrafi zaskoczyć nawet na krańcach Układu Słonecznego
Kilka lat temu świat obiegły zdjęcia z sondy New Horizons, która w 2015 roku minęła Plutona po dziewięcioletniej podróży...
„Krater” Vredefort – ślad po kosmicznym zderzeniu sprzed dwóch miliardów lat
W samym sercu Republiki Południowej Afryki znajduje się jedno z najbardziej fascynujących miejsc na Ziemi – Vredefort, największa i...
Minerały i skały
Gogoty – surrealistyczne rzeźby z piaskowca
Gogoty, nazywane potocznie „lalkami z piaskowca”, należą do najbardziej niezwykłych form mineralnych tworzonych przez naturę. Są to konkrecje powstałe...
Mamy kamienną twarz – dosłownie. Minerały w ludzkim ciele
Powiedzenie „mieć kamienną twarz” może mieć zaskakująco dosłowne znaczenie. Choć minerały kojarzą się głównie z górami, skałami i geologicznymi...
Zielony Kamień z Hattusy
W sercu dawnej stolicy Hetytów, Hattusy, znajduje się niepozorny, ale intrygujący obiekt: Zielony Kamień. Od tysięcy lat trwa w...
Życie na Ziemi
Rozwój świata organicznego
Historia życia na Ziemi to długa opowieść o przetrwaniu, wymieraniu i dostosowywaniu się do wciąż zmieniającego się środowiska, trwająca...
Czy człowiek od początku był mięsożercą? Co jedli nasi przodkowie?
Przez większą część historii naszego gatunku nie było lodówek, supermarketów ani aplikacji do liczenia kalorii. Był za to głód...
Jezioro, które wygląda jak obca planeta. W Palau meduzy żyją nad toksyczną otchłanią
Na jednej z niewielkich wysp zachodniego Pacyfiku istnieje jezioro, w którym miliony meduz codziennie „wędrują za słońcem”, a kilkanaście...
Dzieje Ziemi
Historia geologiczna Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej
Z tego artykułu dowiesz się: W jurze, ok. 170-155 mln lat temu, obszar dzisiejszej Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej znajdował się pod...
Pierwsze lasy na Ziemi. Jak drzewa zmieniły naszą planetę 385 milionów lat temu
Jeszcze ponad pół miliarda lat temu na lądach nie było ani jednego drzewa. Nie było też łąk, krzewów ani...
Najstarsza rzeka świata? Historia zapisana w krajobrazie
Rzeki wydają się czymś trwałym – są na mapach, przecinają miasta, tworzą doliny i krajobrazy, które uznajemy za „odwieczne”....
