Planeta Ziemia
Dlaczego teoria płaskiej Ziemi wciąż ma wyznawców?
Ziemia jest kulą – a dokładniej: spłaszczoną elipsoidą obrotową. Wiemy to od ponad dwóch tysięcy lat, potrafimy to zmierzyć,...
Co znajduje się po drugiej stronie Ziemi? O antypodach, które dzielą planetę na pół
Czy zastanawialiście się, gdzie trafilibyście, gdyby dało się wykopać tunel na wylot przez Ziemię – idealnie pionowo, aż na...
Gdzie na Ziemi zaczyna się nowy dzień?
Na pierwszy rzut oka odpowiedź wydaje się prosta: tam, gdzie jest najbardziej na wschód. W końcu Ziemia obraca się...
Ile waży Ziemia?
Masa Ziemi wynosi w przybliżeniu 5,9722 × 10²⁴ kg, czyli około 5,97 tryliona trylionów kilogramów (5 972 200 000...
Zaginiony ląd – Doggerland
W nie tak bardzo odległej przeszłości geologicznej można było przejść suchą stopą z dzisiejszych terenów kontynentalnej Europy do Wielkiej...
350 milionów lat temu w tropikalnej dżungli na Górnym Śląsku
350 mln lat temu tropikalna puszcza porastała cały obszar Górnego Śląska, który leżał w deltowym ujściu rzeki zalewanym okresowo...
Geoturystyka
Geozagrożenia
Geozagrożenia: młode ruchy tektoniczne
Polska leży w strefie asejsmicznej, co nie znaczy, że nie obserwujemy ruchów powierzchni ziemi czy słabych wstrząsów tektonicznych. Silniejsze...
Wybuch wulkanu na wyspie Heimaey na Islandii
Mieszkańcy osad wyrosłych w cieniu aktywnych wulkanów są świadomi tego typu zagrożeń i gotowi na natychmiastową ewakuację. Co nieco...
„Włosy Pele”
Długie, jasne nitki powiewające na zboczach wulkanu Kilauea to „włosy Pele”, rzadkie zjawisko nazwane imieniem hawajskiej bogini wulkanów, która...
Erupcje freatopliniańskie – eksplozje, które zmieniają historię
Czym są erupcje freatopliniańskie? Erupcje freatopliniańskie należą do najbardziej spektakularnych i niszczycielskich zjawisk wulkanicznych na Ziemi. Powstają, gdy kwaśna...
Wulkany stożkowe
Wulkany stożkowe są najbardziej rozpowszechnione na lądzie. Powstają w wyniku wewnątrzpłytowych erupcji eksplozywnych, głównie o charakterze freatomagmowym, oraz erupcji...
Wulkanizm w przeszłości geologicznej
W historii Ziemi wulkanizm był zarówno istotnym czynnikiem kształtowania jej powierzchni, jak też odegrał ważną rolę w formowaniu się...
Surowce mineralne
Zrozumieć Ziemię
Skarpa warszawska – atrakcje geoturystyczne
Z tego artykułu dowiesz się: Czym jest skarpa warszawska Dominantą w krajobrazie Warszawy jest skarpa doliny Wisły, zwana skarpą...
Skąd w Warszawie bierze się woda, czyli o hydrogeologii stolicy
Z tego artykułu dowiesz się: Hydrogeologia Warszawy W Warszawie, a dokładniej w zachodniej jej części, można wyróżnić trzy główne...
Wzdłuż południowych brzegów jeziora Wigry
Z tego artykułu dowiesz się: W południowo-zachodniej części jeziora Wigry wody wypełniają rynnę polodowcową Zatoki Wigierek i jej naturalnej...
Tektonika płyt litosfery
Od kilkudziesięciu lat geolodzy w zasadzie są zgodni co do tego, że ziemska litosfera jest podzielona na duże, sztywne...
Skarby Złotego Stoku
Złoty Stok, urocze miasteczko przytulone do stoków Gór Złotych, słynie ze starej, jeszcze średniowiecznej, tradycji górnictwa złota. Z tego...
Rozwój świata organicznego
Historia życia na Ziemi to długa opowieść o przetrwaniu, wymieraniu i dostosowywaniu się do wciąż zmieniającego się środowiska, trwająca...
Geologia kosmiczna
„Ślimaki” z Plutona – czyli jak geologia potrafi zaskoczyć nawet na krańcach Układu Słonecznego
Kilka lat temu świat obiegły zdjęcia z sondy New Horizons, która w 2015 roku minęła Plutona po dziewięcioletniej podróży...
„Krater” Vredefort – ślad po kosmicznym zderzeniu sprzed dwóch miliardów lat
W samym sercu Republiki Południowej Afryki znajduje się jedno z najbardziej fascynujących miejsc na Ziemi – Vredefort, największa i...
Czy można kupić sobie gwiazdę?
„Kup sobie gwiazdkę” – sugerują niektóre reklamy w internecie. „Nazwij ją imieniem babci, będzie wzruszona” – dodają. Brzmi romantycznie,...
Minerały i skały
Mamy kamienną twarz – dosłownie. Minerały w ludzkim ciele
Powiedzenie „mieć kamienną twarz” może mieć zaskakująco dosłowne znaczenie. Choć minerały kojarzą się głównie z górami, skałami i geologicznymi...
Zielony Kamień z Hattusy
W sercu dawnej stolicy Hetytów, Hattusy, znajduje się niepozorny, ale intrygujący obiekt: Zielony Kamień. Od tysięcy lat trwa w...
Zlepieniec zygmuntowski – geologiczny salceson z Czerwonej Góry
Jeśli kiedykolwiek spacerując po warszawskiej Starówce albo salach zamkowych na Wawelu, zauważyliście posadzki przypominające artystycznie ułożony salceson – najprawdopodobniej...
Życie na Ziemi
Jezioro, które wygląda jak obca planeta. W Palau meduzy żyją nad toksyczną otchłanią
Na jednej z niewielkich wysp zachodniego Pacyfiku istnieje jezioro, w którym miliony meduz codziennie „wędrują za słońcem”, a kilkanaście...
Sir David Attenborough, latimeria i ryba, która „wróciła z wymarcia”. Historia niezwykłego odkrycia
8 maja 2026 roku sir David Attenborough skończył 100 lat. Dla kilku pokoleń widzów stał się głosem natury i...
Ichtiozaury przed sądem: czy morskie gady naprawdę były kanibalami?
Dla paleontologów z XIX wieku sprawa była jasna: znajduje kawałek skały, w niej – niej szkielet dużego, morskiego gada,...
Dzieje Ziemi
Pierwsze lasy na Ziemi. Jak drzewa zmieniły naszą planetę 385 milionów lat temu
Jeszcze ponad pół miliarda lat temu na lądach nie było ani jednego drzewa. Nie było też łąk, krzewów ani...
Najstarsza rzeka świata? Historia zapisana w krajobrazie
Rzeki wydają się czymś trwałym – są na mapach, przecinają miasta, tworzą doliny i krajobrazy, które uznajemy za „odwieczne”....
Geologia na wojnie: jak skały, piaski i woda decydowały o wygranych bitwach
W historii konfliktów zbrojnych o zwycięstwie często decydowały nie tylko strategia i technologia, lecz także… rodzaj podłoża. Armie bez...
