Planeta Ziemia
Czwartorzęd – epoka lodu i człowieka
Czwartorzęd rozpoczął się około 2,58 mln lat temu i trwa do dziś. To najmłodszy i zdecydowanie najkrótszy okres w...
Palinologia – historia zapisana w ziarnach pyłku
Ziarno pyłku jest mikroskopijne, ale może przetrwać w osadach tysiące, a nawet miliony lat. Dzięki niemu można odtworzyć dawną...
Neogen – czas traw, ssaków i wielkich przemian
Neogen rozpoczął się około 23,03 mln lat temu i zakończył 2,58 mln lat temu. Obejmuje dwie epoki: miocen i...
Trawy – od narodzin do podboju świata
Trawy. Znamy je wszyscy. Jednak czy ktoś przyglądał im się lepiej? Zastanowił się, choć przez chwilę, dlaczego przemierzając setki...
Magnetosfera – niewidzialna tarcza Ziemi
Nie możemy jej zobaczyć, a jednak każdego dnia chroni naszą planetę przed strumieniem naładowanych cząstek docierających ze Słońca. Magnetosfera...
Geologia Polski w kilku krótkich odsłonach
Co kryje się pod warstwą osadów występujących na powierzchni ziemi? Zachęcamy do poznania budowy geologicznej Polski, która kształtowała się...
Geoturystyka
Geozagrożenia
Anatomia trzęsienia ziemi
Ziemia pod naszymi stopami wydaje się nieruchoma i stabilna. Stawiamy na niej domy, wieżowce, mosty i drogi, zakładając, że...
Potoki lawowe
Potoki lawowe należą do najbardziej spektakularnych przejawów aktywności wulkanicznej. Rozżarzona lawa wypływająca z krateru lub szczeliny może płynąć po...
Zabójcze katastrofy – co jest groźne podczas erupcji wulkanicznych?
Erupcja wulkanu kojarzy się przede wszystkim z rozżarzoną lawą spływającą po zboczu. Tymczasem lawa należy do najmniej śmiercionośnych zagrożeń...
Bałtyckie trzęsienia ziemi
1 marca 1779 roku wysoka fala zalała część Łeby i przeniosła statek w głąb lądu. Około trzy godziny później...
Trzęsienie ziemi, które zaskoczyło północną Polskę
21 września 2004 roku mieszkańcy północnej i północno-wschodniej Polski poczuli wyraźne drżenie ziemi. Tego dnia w rejonie Półwyspu Sambijskiego,...
Lahary – niebezpieczne potoki wulkaniczne
Lahary to gwałtowne przepływy mieszaniny wody i materiału skalnego związane z obszarami wulkanicznymi. Mogą zawierać zarówno drobny popiół wulkaniczny,...
Zrozumieć Ziemię
Budowa litosfery
Litosfera, czyli zewnętrzna powłoka Ziemi, obejmuje skorupę ziemską i najwyższą część płaszcza ziemskiego – skalistą, podobnie jak skorupa, ale...
Oceany uwięzione na kontynentach, czyli jeszcze więcej o narodzinach tektoniki płyt
Odkrycie zjawiska rozszerzania się dna oceanicznego, czyli spreadingu, przyczyniło się do opracowania teorii tektoniki płyt litosfery. Jednak związek pomiędzy...
Wielki powrót dryfu kontynentów, czyli jak narodziła się tektonika płyt
Alferd Wegener, autor hipotezy dryfu kontynentów, zginął podczas wyprawy polarnej na Grenlandię w roku 1930. Choć dla wielu geologów...
Alfred Wegener i jego dryf kontynentów
Przenieśmy się do roku 1912. Właśnie wtedy młody niemiecki naukowiec, Alfred Wegener, podczas wykładu, który odbył się we Frankfurcie...
Krasowe rozmaitości Rezerwatu Parkowe
Z tego artykułu dowiesz się:Jakiego typu wywierzyskami są występujące w rezerwacie źródła;Dlaczego źródła te są istotnym elementem lokalnego środowiska;Jaką...
Jak powstały ostańce skalne Jury Krakowsko-Częstochowskiej? Wycieczka geologiczna do Ogrodzieńca
Z tego artykułu dowiesz się:Jakie skały powstały z osadów gromadzonych na dnie morza jurajskiego;Jak powstały jurajskie ostańce skalne;Jakie skamieniałości...
Geologia kosmiczna
Minerały i skały
Fenakit – mineralny mistrz kamuflażu
Bezbarwny, przezroczysty, o szklistym połysku. Na pierwszy rzut oka może wyglądać jak kwarc. I właśnie ta niepozorność dała mu...
Perły – organiczny klejnot powstający we wnętrzu mięczaków
Perły są wytworem małży morskich i ostryg, głównie z rodzaju Pteria (perłopław), obejmującego ponad 30 gatunków. Powstają w wyniku...
Aleksandryt – minerał, który zmienia kolor wraz ze zmianą oświetlenia
Aleksandryt (przezroczysta odmiana chryzoberylu) to minerał dla niezdecydowanych – szmaragd za dnia i rubin w nocy. Zmienia barwę jak...
Życie na Ziemi
Długowieczne sosny
Gdy budowano Stonehenge, one już rosły. Gdy powstawały egipskie piramidy, one miały tysiące lat. Sosny długowieczne z amerykańskich Gór...
Jak zostawić własny ślad na wieki?
Podczas całego życia zostawiamy mnóstwo śladów, spośród których niektóre – przynajmniej teoretycznie – mają szansę przetrwać w zapisie geologicznym...
Skrzypłocza – mistrzowie „slow life”
„Lepsze jest wrogiem dobrego” – mogłyby sobie powtarzać skrzypłocze, nazywane również krabami podkowiastymi. Te niezwykłe morskie stawonogi zachowały przez...
Dzieje Ziemi
350 milionów lat temu w tropikalnej dżungli na Górnym Śląsku
350 mln lat temu tropikalna puszcza porastała cały obszar Górnego Śląska, który leżał w deltowym ujściu rzeki zalewanym okresowo...
Paleogen (66–23,03 mln lat temu)
Rozpoczęła się era dominacji ssaków, zajęły one wszystkie środowiska i osiągnęły gigantyczne rozmiary. W oceanach miejsce mezozoicznych gadów zajęły...
Klimat i biosfera 4,5 mld–550 mln lat temu
Wspólne początki i relacje klimatu i biosfery na Ziemi były bardzo trudne. Warunki do życia zmieniały się tak drastycznie,...
