Planeta Ziemia
Czwartorzęd (2,588 mln lat temu – dziś)
Nastaje epoka lodowcowa. Cykliczne zmiany klimatu powodują duże wahania światowego poziomu mórz i oceanów. Otwarcie pomostu lądowego między Azją...
Palinologia
Palinologia jest nauką zajmującą się badaniem pyłków i zarodników. Początkowo badania przeprowadzano tylko na pyłku współczesnym, później zainteresowano się...
Neogen (23,03–2,588 mln lat temu)
Ocean Tetyda przekształcił się w Morze Śródziemne. Kontynenty i oceany uzyskały swój dzisiejszy układ. Ochłodzenie i osuszenie klimatu spowodowało...
Trawy – od narodzin do podboju świata
Trawy. Znamy je wszyscy. Jednak czy ktoś przyglądał im się lepiej? Zastanowił się, choć przez chwilę, dlaczego przemierzając setki...
O magnetosferze i zorzy polarnej
Strefę oddziaływań pola magnetycznego Ziemi określa się mianem magnetosfery. Jest to obszar wokół planety, w którym ruch swobodnych elektronów...
Geologia Polski w kilku krótkich odsłonach
Co kryje się pod warstwą osadów występujących na powierzchni ziemi? Zachęcamy do poznania budowy geologicznej Polski, która kształtowała się...
Geoturystyka
Geozagrożenia
Anatomia trzęsienia ziemi
Powierzchnię Ziemi przywykliśmy traktować jak stabilną opokę, której możemy w pełnić zaufać – wznosić na niej wielkie budynki, mosty,...
Potoki lawowe
Potoki lawy są stopem skalnym płynącym po powierzchni ziemi z prędkością uwarunkowaną lepkością (zależną od zawartości krzemionki i temperatury),...
Zabójcze katastrofy
Erupcje wulkaniczne są jedną z przyczyn dramatycznych i gwałtownych zmian na Ziemi, w wielu przypadkach o charakterze klęsk żywiołowych....
Bałtyckie trzęsienia ziemi
1 marca 1779 roku wysoka fala zalała część Łeby… Trzy godziny później morze cofnęło się od wybrzeża w Kołobrzegu,...
„Kaliningradzkie” trzęsienie ziemi
21 września 2004 roku, około godziny 11:05 czasu miejscowego wystąpiły silne wstrząsy sejsmiczne na północy Polski. Ich magnitudę oceniono...
Lahary
Lahary są potokami składającymi się z mieszaniny materiałów skalnych pochodzenia wulkanicznego ze sporą niekiedy domieszką osadów pochodzenia lądowego, gleby,...
Zrozumieć Ziemię
Budowa litosfery
Litosfera, czyli zewnętrzna powłoka Ziemi, obejmuje skorupę ziemską i najwyższą część płaszcza ziemskiego – skalistą, podobnie jak skorupa, ale...
Oceany uwięzione na kontynentach, czyli jeszcze więcej o narodzinach tektoniki płyt
Odkrycie zjawiska rozszerzania się dna oceanicznego, czyli spreadingu, przyczyniło się do opracowania teorii tektoniki płyt litosfery. Jednak związek pomiędzy...
Wielki powrót dryfu kontynentów, czyli jak narodziła się tektonika płyt
Alferd Wegener, autor hipotezy dryfu kontynentów, zginął podczas wyprawy polarnej na Grenlandię w roku 1930. Choć dla wielu geologów...
Alfred Wegener i jego dryf kontynentów
Przenieśmy się do roku 1912. Właśnie wtedy młody niemiecki naukowiec, Alfred Wegener, podczas wykładu, który odbył się we Frankfurcie...
Krasowe rozmaitości Rezerwatu Parkowe
Z tego artykułu dowiesz się:Jakiego typu wywierzyskami są występujące w rezerwacie źródła;Dlaczego źródła te są istotnym elementem lokalnego środowiska;Jaką...
Jak powstały ostańce skalne Jury Krakowsko-Częstochowskiej? Wycieczka geologiczna do Ogrodzieńca
Z tego artykułu dowiesz się:Jakie skały powstały z osadów gromadzonych na dnie morza jurajskiego;Jak powstały jurajskie ostańce skalne;Jakie skamieniałości...
Geologia kosmiczna
Minerały i skały
Fenakit
Nazwa pochodzi od greckiego phenax – oszust, kłamca, ponieważ jest bardzo podobny do kwarcu. Właściwości chemiczne Jest krzemianem berylu....
Perły – organiczny klejnot powstający we wnętrzu mięczaków
Perły są wytworem małży morskich i ostryg, głównie z rodzaju Pteria (perłopław), obejmującego ponad 30 gatunków. Powstają w wyniku...
Aleksandryt – minerał, który zmienia kolor wraz ze zmianą oświetlenia
Aleksandryt (przezroczysta odmiana chryzoberylu) to minerał dla niezdecydowanych – szmaragd za dnia i rubin w nocy. Zmienia barwę jak...
Życie na Ziemi
Długowieczne sosny
Gdy budowano Stonehenge, one już rosły. Gdy powstawały egipskie piramidy, one miały tysiące lat. Sosny długowieczne z amerykańskich Gór...
Jak zostawić własny ślad na wieki?
Podczas całego życia zostawiamy mnóstwo śladów, spośród których wiele ma szansę przetrwać w materiale kopalnym przez miliony lat. I...
Skrzypłocza – mistrzowie „slow life”
„Lepsze jest wrogiem dobrego” – mogłyby sobie powtarzać kraby podkowiaste, zwane też skrzypłoczami. Ci przedstawiciele wodnych stawonogów wykazują wyraźną...
Dzieje Ziemi
350 milionów lat temu w tropikalnej dżungli na Górnym Śląsku
350 mln lat temu tropikalna puszcza porastała cały obszar Górnego Śląska, który leżał w deltowym ujściu rzeki zalewanym okresowo...
Paleogen (66–23,03 mln lat temu)
Rozpoczęła się era dominacji ssaków, zajęły one wszystkie środowiska i osiągnęły gigantyczne rozmiary. W oceanach miejsce mezozoicznych gadów zajęły...
Klimat i biosfera 4,5 mld–550 mln lat temu
Wspólne początki i relacje klimatu i biosfery na Ziemi były bardzo trudne. Warunki do życia zmieniały się tak drastycznie,...
