Planeta Ziemia
Paleogen (66–23,03 mln lat temu)
Rozpoczęła się era dominacji ssaków, zajęły one wszystkie środowiska i osiągnęły gigantyczne rozmiary. W oceanach miejsce mezozoicznych gadów zajęły...
Kiedy powstał i jak zmieniał się Bałtyk?
Bałtyk jest morzem młodym, jednym z najmłodszych na Ziemi. Jednak w ciągu swojej krótkiej historii morze to przeszło kilka...
Zmiany poziomu wód w Bałtyku
Jednym ze skutków globalnego ocieplenia może być katastrofalny wzrost poziomu mórz i oceanów. Aby ocenić zagrożenie, polscy geolodzy odtwarzają...
Skorupa oceaniczna
Skorupa oceaniczna pokrywa około 60% powierzchni Ziemi. Jest wyraźnie cieńsza od skorupy kontynentalnej – osiąga zaledwie 5-8 km grubości,...
Grzybobranie w jaskini, czyli heliktyty
Przyroda, a zwłaszcza jej geologiczne oblicze, potrafi nieustannie zaskakiwać. W jaskiniach możemy spotkać „grzybki”, które nie mają nic wspólnego...
Gdzie w Polsce jest wieloletnia zmarzlina?
W środku upalnego lata 2010 roku geolodzy z Państwowego Instytutu Geologicznego – PIB potwierdzili istnienie jednego z najbardziej niezwykłych...
Geoturystyka
Geozagrożenia
Wulkanizm w przeszłości geologicznej
W historii Ziemi wulkanizm był jednym z najważniejszych procesów kształtujących powierzchnię naszej planety. Odegrał także istotną rolę w powstawaniu...
Wulkaniczne trzęsienia ziemi
Aktywności wulkanicznej bardzo często towarzyszą trzęsienia ziemi. Zdecydowana większość z nich jest niewielk, ale dla wulkanologów stanowią niezwykle cenne...
Erupcje hawajskie
Erupcje hawajskie należą do najbardziej charakterystycznych erupcji efuzywnych (wylewnych). Dominuje w nich spokojne wylewanie bardzo gorącej, płynnej lawy bazaltowej,...
Klasyfikacje erupcji wulkanicznych
Erupcje wulkaniczne można klasyfikować na kilka sposobów – między innymi ze względu na środowisko, w którym zachodzą, rodzaj otworu,...
Wulkany pierścieniowe
Gdy gorąca magma dociera do wód gruntowych lub powierzchniowych, może dojść do gwałtownych erupcji freatomagmowych. Woda ogrzewana przez magmę...
Wulkany kompleksowe
Nie każdy wulkan ma postać pojedynczego, regularnego stożka z jednym kraterem na szczycie. Niektóre systemy wulkaniczne rozwijają się przez...
Surowce mineralne
Zrozumieć Ziemię
Rozmaitości północnych zakątków jeziora Wigry
Z tego artykułu dowiesz się: Udając się do Wigierskiego Parku Narodowego warto pierwsze kroki skierować do Muzeum Wigier w...
Krajobrazy polodowcowe Wigierskiego Parku Narodowego. Jak powstało jezioro Wigry
Wigierski Park Narodowy (WPN) położony jest w województwie podlaskim, na północnym skraju Puszczy Augustowskiej, największego zwartego kompleksu leśnego na...
Historia geologiczna Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej
Z tego artykułu dowiesz się: W jurze, ok. 170-155 mln lat temu, obszar dzisiejszej Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej znajdował się pod...
Geologiczne i geomorfologiczne ciekawostki Masywu Śnieżnika i rowu górnej Nysy Kłodzkiej
Masyw Śnieżnika wraz z rowem tektonicznym górnej Nysy Kłodzkiej, oddzielającym go od jego geologicznego bliźniaka, czyli masywu Gór Bystrzyckich...
Zlodowacenia plejstoceńskie w Polsce
Jeśli spojrzymy na mapę geologiczna Polski, to prawie całą jej powierzchnię pokrywają skały podpisane jako „osady czwartorzędowe”. Czwartorzęd to...
Geologiczne atrakcje Łysogór
Łysogóry to nie tylko najwyższe pasmo Gór Świętokrzyskich, ale także niezwykła opowieść zapisana w skałach. Przełom Lubrzanki, starożytne hutnictwo...
Geologia kosmiczna
Czy można kupić sobie gwiazdę?
„Kup sobie gwiazdkę” – sugerują niektóre reklamy w internecie. Brzmi romantycznie, ale… niestety nie ma nic wspólnego z rzeczywistością...
Krater Kaali – kiedy z nieba spada ogień
Krater meteorytowy Kaali, położony na estońskiej wyspie Saaremaa, to jedno z tych miejsc, które łączą w sobie potęgę kosmicznych...
Meteoryty w Polsce
Każdego dnia do ziemskiej atmosfery dostają się ogromne ilości materii pochodzenia kosmicznego. Zdecydowaną większość stanowi drobny pył, a większe...
Minerały i skały
Zlepieniec zygmuntowski – geologiczny salceson z Czerwonej Góry
Jeśli kiedykolwiek spacerując po warszawskiej Starówce albo salach zamkowych na Wawelu, zauważyliście posadzki przypominające artystycznie ułożony salceson – najprawdopodobniej...
Lit. Metale zielonej rewolucji
Wyzwania i plany Gospodarka niskoemisyjna to wyzwanie, przed którym stoi nie tylko Europa, ale prawie cały świat. Osiągnięcie tego...
Co to jest „pińczak”?
Z tą skałą jest tak: praktycznie każdy z nas ją widział, za to niewiele osób o niej słyszało. Co...
Życie na Ziemi
Sir David Attenborough, latimeria i ryba, która „wróciła z wymarcia”. Historia niezwykłego odkrycia
8 maja 2026 roku sir David Attenborough skończył 100 lat. Dla kilku pokoleń widzów stał się głosem natury i...
Ichtiozaury przed sądem: czy morskie gady naprawdę były kanibalami?
Dla paleontologów z XIX wieku sprawa była jasna: znajduje kawałek skały, w niej – niej szkielet dużego, morskiego gada,...
Jak powstają skamieniałości „gotowe do oglądania”? Nauka i sztuka w pracy preparatorów
Skamieniałości kojarzą się z czymś absolutnie naturalnym — fragmentem dawnego świata, który przetrwał miliony lat niemal nietknięty przez człowieka....
Dzieje Ziemi
Geologia na wojnie: jak skały, piaski i woda decydowały o wygranych bitwach
W historii konfliktów zbrojnych o zwycięstwie często decydowały nie tylko strategia i technologia, lecz także… rodzaj podłoża. Armie bez...
Warszawa pod falami: 340 milionów lat w roli dna morskiego
Choć trudno w to uwierzyć, to przez większość swojej geologicznej historii Warszawa znajdowała się… pod wodą. Od raju trylobitów,...
Pangea Proxima: Ziemia za 250 milionów lat.Czy Czechy będą miały wreszcie dostęp do morza?
Wyobraź sobie świat, w którym morza znikają, kontynenty stają się sąsiadami w najbardziej zaskakujący sposób, a Ocean Atlantycki zamienia...
