Historia Ziemi
Kiedy powstał i jak zmieniał się Bałtyk?
Bałtyk jest morzem młodym, jednym z najmłodszych na Ziemi. Jednak w ciągu swojej krótkiej historii morze to przeszło kilka...
Zmiany poziomu wód w Bałtyku
Jednym ze skutków globalnego ocieplenia może być katastrofalny wzrost poziomu mórz i oceanów. Aby ocenić zagrożenie, polscy geolodzy odtwarzają...
Skorupa oceaniczna
Skorupa oceaniczna pokrywa około 60% powierzchni Ziemi. Jest wyraźnie cieńsza od skorupy kontynentalnej – osiąga zaledwie 5-8 km grubości,...
Grzybobranie w jaskini, czyli heliktyty
Przyroda, a zwłaszcza jej geologiczne oblicze potrafi nas jednak ciągle czymś zaskoczyć. Znane są specyficzne grzybki spotykane w jaskiniach,...
Doliny ryftowe
Szczelina szczelinie nierówna. Dolina Pinglu położona jest na rozległym, lessowym płaskowyżu w prowincji Shanxi w północno-środkowych Chinach. Ma długość...
Jak magnetyzm oddziałuje na skały, czyli kto kogo przyciągnie i na czyją stronę?
Ziemskie pole magnetyczne, jak również pole magnetyczne wywołane sztucznie w laboratorium, oddziałuje na każdą materię, porządkując jej momenty magnetyczne....
Geoturystyka
Geozagrożenia
„Włosy Pele”
Długie, jasne nitki powiewające na zboczach wulkanu Kilauea to „włosy Pele”, rzadkie zjawisko nazwane imieniem hawajskiej bogini wulkanów, która...
Erupcje freatopliniańskie – eksplozje, które zmieniają historię
Czym są erupcje freatopliniańskie? Erupcje freatopliniańskie należą do najbardziej spektakularnych i niszczycielskich zjawisk wulkanicznych na Ziemi. Powstają, gdy kwaśna...
Wulkany stożkowe
Wulkany stożkowe są najbardziej rozpowszechnione na lądzie. Powstają w wyniku wewnątrzpłytowych erupcji eksplozywnych, głównie o charakterze freatomagmowym, oraz erupcji...
Wulkanizm w przeszłości geologicznej
W historii Ziemi wulkanizm był zarówno istotnym czynnikiem kształtowania jej powierzchni, jak też odegrał ważną rolę w formowaniu się...
Wulkaniczne trzęsienia ziemi
Trzęsienia ziemi związane z erupcjami wulkanów są znacznie słabsze od trzęsień tektonicznych; najsłabsze określane są jako wstrząsy sejsmiczne. Ich...
Erupcje hawajskie
Do erupcji hawajskich zalicza się wylewy law bazaltowych w warunkach subaeralnych. Są to lawy o niskiej lepkości i wysokiej...
Paleoklimat
Klimat w jurze (201-145 mln lat temu)
Obraz jury jako czasu wyrównanego, ciepłego klimatu na całej Ziemi okazuje się być zbytnim uproszczeniem – świat archozaurów i...
Przeprawa hetmana Czarnieckiego: prawda czy mit?
Czy hetman Czarniecki wraz ze swoim wojskiem naprawdę przeprawiał się wpław przez morze? Wątpliwości rozwiewa geologia, dając możliwość odtworzenia...
Jakie pamiątki zostawił po sobie lodowiec?
Przez ostatni milion lat obszar Polski był przeważnie skuty tęgim mrozem i pokryty grubym, dochodzącym do 2,5 km lądolodem....
Minerały i skały
Diamenty spod lodu: jak Kanada stała się światowym gigantem w wydobyciu cennych kamieni
Jeszcze w latach 80. XX wieku nikt nie przypuszczał, że mroźna Kanada stanie się jednym z głównych graczy na...
Cztery kilometry w dół: rekordowa kopalnia złota Mponeng w RPA
Cztery kilometry pod powierzchnią ziemi, w upale sięgającym 66°C i wilgotności 95%, górnicy wydobywają najcenniejszy z kruszców. Kopalnia Mponeng...
Metalofity – górnicy wśród roślin
Gdy w terenie natkniecie się na geologa wąchającego z zapałem kwiatki na łące, nie zakładajcie od razu, że porzucił...
Życie na Ziemi
Jimbacrinus – skamieniały świadek wielkiego wymierania
W sercu pustynnego interioru Australii Zachodniej, w pobliżu miejscowości Gascoyne Junction, odkryto niezwykłe skamieniałości morskich organizmów. Te doskonale zachowane...
Żuchwa, która zmieniła historię: Mauer 1 i początek Homo heidelbergensis
Zwyczajna żwirownia, jesienny poranek 1907 roku i przypadkowe znalezisko, które rzuciło nowe światło na ewolucję człowieka w Europie. Tak...
Zagadki konodontów
Konodonty to zagadkowe i fascynujące organizmy. Poświęcono im wiele uwagi w literaturze światowej, ponieważ spełniają ważną rolę w geologii....
